Connect
Yukarı çık

Emr-i bi’l-Ma’ruf, Nehy-i ‘anil-Münker’de Unuttuğumuz Mühtesib Kurumu

Hukuki düzenleme yapılırken İslam Hukukunu ve modern hukuku bilen muhtesiplerin tayin edilmesi zorunludur. Meclis bir kanun veya düzenleme yaparken bu muhtesiplerin denetiminde olması gerekir. En azından marufu emretmesi münkeri nehyetmesi gerekir.

Muhtesib, eskiden İslâm devletlerinde iyiliği emredip, kötülüğü yasaklayan, engel olan ve cemiyette güzel ahlâk ve fazîletlerin korunmasına ve dînî hükümlerin uygulanmasına, çarşı ve pazarların düzenine bakmakla vazîfeli, ilim, fazîlet ve kuvvet sâhibi kimsedir. Toplumda düzenin sağlanmasında önemli işlevleri olan muhtesipler, uzun süre İslam topraklarında var olmuşlardır.

İlk çağlardan beri nice krallar, hükümdarlar insanları yönetmişler, toplumları kimi adaletle yöneterek kimi de yaptıkları zulümler ve korku psikolojisiyle bir arada tutmayı başarmışlardır.

Ancak hiç biri tahtında, koltuğunda dünyanın sonuna kadar oturmamıştır. Adil hükümdarlar, krallar halkının minnetle yad ettiği hükümdarlar olarak tarihe geçerken zulüm yapanlar Firavun, Nemrut, Karun olarak tarihe geçtiler ve kötü örnekler için kullanılır oldular/ olacaklardır.

Son peygamber Hz. Muhammed Mustafa (sav)’ya kadar peygamberler Allah’ın hükmüyle hükmetmişler, Efendimiz (sav)’den sonra bu görevi Raşid Halifeler ve ardılları üstenmişlerdir. Peygamberimiz döneminde varlığı bilinen hisbe (İslam devletlerinde genel ahlak kurallarını ve amme nizamını korumak ve kontrol etmekle görevli teşekkül) Hz. Ömer ile birlikte tam teşkilatlı bir kuruluş haline geldi. Cemiyette iyilikleri emretmek ve kötülüklerden sakındırmak (Emr-i bi’l-Ma’ruf, Nehy-i ani’l-Münker) amacıyla kurulan bu müessesenin başında ”Mühtesip”adıyla anılan vazifeli kişiler iyiliği emredip, İslam’ın hoş karşılamadığı ve kerih gördüğü her türlü kötülüğü ortadan kaldırmaya, güzel ahlak ve faziletlerin korunmasına, dini hükümlerin uygulanmasına çalışırlardı.

Nazmiye GÜLBAŞ

Devamı Maaile Dergi Ağustos Sayısında…

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Dosya

  • Yıllık Muhasebe

    Maaile olarak insan için kemal yaşı sayılan kırkıncı sayımıza yaklaştık. Maaile olarak yayın hayatındaki yolculuğumuz “müslüman, mücahide kadını ve aileyi” dert...

    Maaile DergiOcak 12, 2020
  • BİRİNCİ SIRADA NE VAR?

    Bugün, gelin birlikte kelimelerin anlam yükünden ve hayatımıza kattığı güzel yönlerden bahsedelim. ‘Birinci’ kelimesi, sayısal değer olarak anlam uyandıran bu ifade...

    Maaile DergiOcak 12, 2020
  • Çöl Denizi, Rüzgârın Teslimiyeti

    Rüzgâr uzun yollar aşıp gelmişti. Yolda oncasını görmüş, oncasıyla tanış olmuş ama elindeki tohumları emanet edecek bir diyar bulamamıştı. Taşıdığı tohumlar...

    Maaile DergiOcak 12, 2020
  • İstanbul Sözleşmesi Maddeleri

    Son günlerde sonuçlarını görmek hasebiyle toplumda tartışılır hale gelen esas adı “Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla...

    Maaile DergiOcak 12, 2020
  • Cinsiyetsiz İnsan, İnsansız İslam, İslamsız Saadet Olmaz

    Batılılaşma yasaları Tanzimat ile başlamıştır. Bu yönünde nice değerlerimiz modernleşme projeleri adıyla yasalaşarak dönüşümün en etkili aracı olarak uygulanmaya başlamıştır. ”Kralların...

    Maaile DergiOcak 12, 2020
  • İSTANBUL SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ BOYUTU

      “Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi” kamuoyunda bilinen ismi ile İstanbul...

    Maaile DergiOcak 8, 2020
  • Katre-i Münâcât

    De ki: Rabbim size ne kıymet verir duanız olmasa? (Furkan / 77) Bir adı Ali Asgar’dır. O, Sevgililer sevgilisinin bûsesinin değdiği...

    Maaile DergiOcak 8, 2020
  • Çöl Denizi, Rüzgârın Teslimiyeti

    Rüzgâr uzun yollar aşıp gelmişti. Yolda oncasını görmüş, oncasıyla tanış olmuş ama elindeki tohumları emanet edecek bir diyar bulamamıştı. Taşıdığı tohumlar...

    Maaile DergiOcak 8, 2020
  • Batı’ya Bâtıla

    Sanıyoruz ki, sadece bir yılbaşını kutladığımızda veya bir ‘baby shower partisi’ verdiğimizde yahut mezuniyette kep attığımızda Batı’ya benziyoruz ve Batı’ya benzemekle...

    Maaile DergiAralık 8, 2019