Connect
Yukarı çık

Emr-i bi’l-Ma’ruf, Nehy-i ‘anil-Münker’de Unuttuğumuz Mühtesib Kurumu

Hukuki düzenleme yapılırken İslam Hukukunu ve modern hukuku bilen muhtesiplerin tayin edilmesi zorunludur. Meclis bir kanun veya düzenleme yaparken bu muhtesiplerin denetiminde olması gerekir. En azından marufu emretmesi münkeri nehyetmesi gerekir.

Muhtesib, eskiden İslâm devletlerinde iyiliği emredip, kötülüğü yasaklayan, engel olan ve cemiyette güzel ahlâk ve fazîletlerin korunmasına ve dînî hükümlerin uygulanmasına, çarşı ve pazarların düzenine bakmakla vazîfeli, ilim, fazîlet ve kuvvet sâhibi kimsedir. Toplumda düzenin sağlanmasında önemli işlevleri olan muhtesipler, uzun süre İslam topraklarında var olmuşlardır.

İlk çağlardan beri nice krallar, hükümdarlar insanları yönetmişler, toplumları kimi adaletle yöneterek kimi de yaptıkları zulümler ve korku psikolojisiyle bir arada tutmayı başarmışlardır.

Ancak hiç biri tahtında, koltuğunda dünyanın sonuna kadar oturmamıştır. Adil hükümdarlar, krallar halkının minnetle yad ettiği hükümdarlar olarak tarihe geçerken zulüm yapanlar Firavun, Nemrut, Karun olarak tarihe geçtiler ve kötü örnekler için kullanılır oldular/ olacaklardır.

Son peygamber Hz. Muhammed Mustafa (sav)’ya kadar peygamberler Allah’ın hükmüyle hükmetmişler, Efendimiz (sav)’den sonra bu görevi Raşid Halifeler ve ardılları üstenmişlerdir. Peygamberimiz döneminde varlığı bilinen hisbe (İslam devletlerinde genel ahlak kurallarını ve amme nizamını korumak ve kontrol etmekle görevli teşekkül) Hz. Ömer ile birlikte tam teşkilatlı bir kuruluş haline geldi. Cemiyette iyilikleri emretmek ve kötülüklerden sakındırmak (Emr-i bi’l-Ma’ruf, Nehy-i ani’l-Münker) amacıyla kurulan bu müessesenin başında ”Mühtesip”adıyla anılan vazifeli kişiler iyiliği emredip, İslam’ın hoş karşılamadığı ve kerih gördüğü her türlü kötülüğü ortadan kaldırmaya, güzel ahlak ve faziletlerin korunmasına, dini hükümlerin uygulanmasına çalışırlardı.

Nazmiye GÜLBAŞ

Devamı Maaile Dergi Ağustos Sayısında…

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

  • DİZİ NESİLLERİ

    Televizyonlarda yayınlanan diziler ailecek vazgeçemediğimiz, komşularla, akrabalarla buluşup seyrettiğimiz programların başında geldi. Fark etmeden sevinçle, merakla dizilerde verilen mesajları yavaş yavaş...

    Maaile DergiEkim 13, 2019
  • KİME YABANCIYIZ?

      Son peygamberin ümmeti olarak tüm yeryüzünden sorumlu isek ve bu sorumluluğumuz kıyamet saatine kadar devam ediyorsa biz bu dünyada kime...

    Maaile DergiEkim 13, 2019
  • KİLİTLİ KAPI

    34. sayıdaki Beklenmedik Misafirler adlı hikayenin devamı… Anlayacak ve çözümleyecek çok şey vardı. Anlaşılan o ki ödenecek bedeller de vardı. Gerçi...

    Maaile DergiEkim 13, 2019
  • ZAMANIN KIYMETİ

    Her insanın her duruma biçtiği bir değer vardır. Çoğu durum belki tekrarlanabilir, yinelenebilir fakat zamanın tekrarlanabilir özelliği yoktur. Zaman, açıklanması ve...

    Maaile DergiEkim 13, 2019
  • MİLLİ GÖRÜŞ’SÜZ OLMUYOR!

    Bu memleketin son yarım asrından Milli Görüş’ü çıkarırsanız geriye millet adına yapılmış bir şey kalmaz. Geçen zamanın bize öğrettiği hakikat şu...

    Maaile DergiEkim 13, 2019
  • BİR EYLEM BİÇİMİ OLARAK YABANCILAŞMA

    Maddiyatı merkeze alan aile için, çocuğunun fiziksel, ruhsal dünyasında yaşanan dönüşümler göz ardı edilir. Her anlamda yabancılaşma yaşanır. Bir evin içinde...

    Maaile DergiEkim 13, 2019
  • KİTLE İMHA KUŞAĞI: KADIN PROGRAMLARI

    Dünyada ve özellikle ülkemizde yayınlanan kadın kuşağı programları ve formatları, sömürü düzeninin bir ürünü ve projesidir. Kadının mahremiyetini, estetik değerlerini ve...

    Maaile DergiEkim 12, 2019
  • EVVEL REFÎK, BADE’L TARÎK

    Bismillahirrahmanirrahim; Zafer inananlarındır ve zafer yakındır… Dost; Allah’ı ve ölümü hatırlatandır. Düşman ise sizi dünya gailesine daldıran ve ölümü unutturandır. Ama...

    Maaile DergiEkim 12, 2019
  • ZAMANIN İÇİNDEN YANSIYANLAR

      08 Ekim 1912 BALKAN SAVAŞLARI BAŞLADI Fransız İhtilali ile başlayan milliyetçilik akımları en fazla çok uluslu devletleri etkilemekteydi. Osmanlı Devleti’nin...

    Maaile DergiEkim 12, 2019