Connect
Yukarı çık

HAKKI HAK BİLMEK

 

Bir şeyin mahiyeti ancak onu oluşturan unsurların ve bağlantılı kavramların bilinmesiyle anlaşılıp, kavranabilir.

Buna göre “HAK” tümüyle gerçek; hukuka uygunluk, adalet, hukuk ve adaletin gerektirdiği kazanım (kazanç) ve kişilerin hukuk düzenince korunan menfaatleri şeklinde anlamlara gelir.

Hak kavramının iki boyuttan tanımı söz konusudur.

1- Dünyevi Hak Anlayışı

2- Uhrevi Hak Anlayışı

Fârâbî, hakkı “aklın dış dünyada var olan gerçekliği tam bir uygunlukla kavraması” şeklinde tanımlar.

Seyyid Şerîf Cürcânî ise hak kavramına “inkârı mümkün olmayacak kesinlikteki gerçek (sabit) olan şey” biçimindeki sözlük anlamını verir.

Yani “hak” zamana, zemine, mekâna veya kişiye göre değişmez gerçeğin adıdır ve her şart altında doğru olan şeydir. Tanımında yer aldığı üzre adil olandır.

Zıddı “batıl”dır ki hakkın tarif edilmesinde başta Kur’an olmak üzere ön plana çıkar. ‘Gerçek dışı’ demektir. Hiçbir şart altında değişmeyen yanlışın adı olarak tarif edilir.

Bâtılın Hak ile birbirine karıştırılması bâtıl olanı kesinlikle hak yapmaz, fakat doğruyu yalanla, yanlışlarla bulayıp da bile bile hakkın gizlenmesi (Bakara-42) birçok durumda hakkı hak olmaktan (doğruyu doğru olmaktan) çıkarır ki artık o içerisine hak karıştırılmak suretiyle bâtıllaştırılmışlıktır, batılın (zulmün) kurnazlıkla servis edilmesi işidir.

Özellikle bu ayet “ilme ve amele dair hususları da kapsar ki bilgiçlerin hilelerinden yalan dolanlarına, ticaret ehlinin karışık hileli işlerinden hâkimlerin haksız hükümlerine, hatta kerametleri kendilerinden menkul “efendi” ve “din baronlarının” din diye uydurduklarından, akıllarını dinlerinin önünde gören sözde âlim zırvalarına varıncaya kadar hepsini kapsaması söz konusudur.”

Yazımıza giriş yaptığımız ayette bahsedilen işin uzmanı Yahudi âlimleridir ki, Allah-u Teala Müslüman âlimleri yahudileşmekten korusun duasını günümüz açısından dillendirmeyi elzem görüyoruz.

 

Habibe ALPAY AYDIN

 

 

Devamı Maaile Dergi Eylül Sayısında…

 

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Dosya

  • İYİ SEYİRLER

    Her bir kıtada farklı farklı yazılmış senaryoların aynı sinemada gösterimini izliyorum. “Soluklan, izledikçe yoruldun.” diyor tanımadığım bir ses. Fiziksel bir soluklanma,...

    Maaile DergiKasım 10, 2020
  • BENİM TAHRİBATIM SENİNKİNİ DÖVER!

    “Yeryüzünde fesat çıkarmayın” denildiğinde, “Biz ancak ıslah edicileriz!” derler. (Bakara/11) “İnsanlardan öylesi var ki, bu dünya hayatı hakkındaki görüşleri senin hoşuna...

    Maaile DergiKasım 10, 2020
  • Bir Dönüşüm Feryadı

    Üç kıtada at koşturmuş, dünyaya adalet getirmiş Osmanlı Devleti, ne var ki, batılılaşma temayülleri ile birlikte gücünü yitirmeye başlamıştı. Batı’ya düzenlenen...

    Maaile DergiKasım 10, 2020
  • Çocukluğun Dönüşümü

    Geçmişten günümüze tarihin birçok evresinde insanlık büyük istismarlara şahit oldu. Kadınlar, köleler, hayvanlar ve bu listenin demirbaşı çok büyük bir üzüntü...

    Maaile DergiKasım 10, 2020
  • MUHTEŞEM İKİLİ KOKU VE MÜZİK

    “Dünya hayatına dair konuşması senin hoşuna giden, pek azılı düşman iken, kalbinde olana Allah’ı şahid tutan, işbaşına geçince, yeryüzünde bozgunculuk yapmaya,...

    Maaile DergiKasım 10, 2020
  • ELİMİZDEN KAYIP GİDENLERİ İZ-LEMEK

    Kitle iletişim araçlarının en yaygın ölçekte ve en etkili biçimde kullanılan türü günümüzde şüphesiz ki, hala televizyonlardır. Sosyal iletişim ağlarının yaygınlaşması,...

    Maaile DergiKasım 10, 2020
  • Evrilirken Eğrildik

    Evrim teorisini benimsemek, kabullenmek, kaale almak asla mümkün değil yaratılış açısından. Ancak yaratılmış olan insanoğlunun kendi kendini kılıktan kılığa sokma çabasına...

    Maaile DergiKasım 10, 2020
  • Kederimiz, Kaderimiz Değil!

    Akan zaman dönüştürmeliydi kalplerimizi. Yaptığımız bunca hata, yaşadığımız bunca hayat bizi daha erdemli bireyler yapmalı, bizi daha iyiye götürmeliydi, olmadı. Dönüştük;...

    Maaile DergiKasım 10, 2020
  • EFENDİMİZ (sav)’i NEDEN VE NASIL SEVMELİYİZ

    Soruyorum kendime ne kadar layıksın sevdiğim dediğin o güzeller güzeli Rasûlullah (as)’ın sevgisine? Cahiliyye devri kapanmadığına göre… Senin olmadığın hayatı neyleyim,...

    Maaile DergiKasım 10, 2020